Dallı
bacaklılar
Ordovisyen,
graptolitlerin zirveye ulaştıkları dönemdi. Omurgalıların kuzeni olan, bu koloni
oluşturan yarısırtipliler, Geç Kambriyende ortaya çıkıp, sesil bentik formdan
çeşitli planktonik tiplere evrimleşti. Graptolitler Ordovisyen ve Silüryen
boyunca yaygın olarak bulundu.
Grapolit
En iyi dönemlerini Geç
Kambriyende yaşamış olan üç loblular, Kambriyen yok oluşlarından fazlasıyla
etkilendi. Ancak Ordovisyen uyumsal açılımından da başarıyla çıkmayı bilen üç
loblular, Kambriyende yok olan canlılardan boşalan yaşama ortamlarına da
yerleşerek çeşitlendi. Ordovisyende de oldukça yaygın olan üç loblular
Kambriyendeki atalarından oldukça farklı biçimler kazandı. Pek çoğu diken ve
boğum gibi yapılar geliştirirken, bazıları vücut segmentlerini birleştirdi.
Farklı ortamlara uyumun sonucu olarak kimisi devasa gözlere sahip olurken,
bazıları gözlerini tamamen kaybetti, kimisi çamur eşeleyici yaşam tarzına uygun
olarak küreği andıran burunlar geliştirdi.
Bir üç loblu
fosili
Bir çok erken derisi
dikenli deneyi yok olurken diğerleri mücadeleye devam etti, bazıları ise
çeşitliliklerini artırdı. Derisi dikenlilerin içinde çok miktarda süzerek
beslenen ve birkaç tane yırtıcı biçim vardı. Kambriyende ender olan
denizlaleleri, Ordovisyende birden bire çeşitlendi ve büyük miktarlarda
bulunmaya başladı. Bu dipte zemine tutunarak yaşayan omurgasızlar da dallı
bacaklılar gibi Paleozoiğin geri kalanında önemli süzerek beslenen gruplarından
biri oldu.
Deniz
lalesi
Ordovisyen
resiflerinin önemli elemanlarından olan yosun hayvancıkları Erken Ordovisyende
ortaya çıkarak, ortaya çıkan son şube ünvanını kazandı. Orta Ordovisyen ve
Silüryende yaygınlaşıp, bu dönem faunalarının önemli gruplarından
oldu.
Nautiloidler ve denizyıldızları Ordovisyen yırtıcılarının başında gelir. Devasa başları uzun yakalayıcı tentaküller taşıyan Nautiloidler, yakaladıkları hayvanların kabuğunu kırmak için güçlü, papağan gagası benzeri gagalarını kullanırdı. Bu zeki etçil yumuşakçalar, Kambriyen Anomolocadris'inin yerini alarak besin zincirini en üstüne oturdu. En büyükleri 3-5 metreyi bulan Nautiloidler o zamana kadar ortaya çıkmış canlıların en büyükleriydi. Dallı bacaklılar ve midyeler üzerinden geçinen denizyıldızları da Ordovisyen denizlerinin önemli yırtıcılarındandı. Bir kısmı yırtıcı olan Ordovisyen salyangozları, dallı bacaklıların kabuklarını delerek içini yiyordu. Salyangozların çoğuysa otçuldu; bunların ortaya çıkmasıyla birlikte Stromatolitler ikinci ve son düşüşlerini yaşadı; sayıca ve çeşitlilikçe hızla azalıp, Ordovisyenin sonunda neredeyse yok oldular. Bugün sadece çok sınırlı ve otçul salyangozların yaşayamayacağı bölgelerde bulunuyorlar.
Nautiloidler ve denizyıldızları Ordovisyen yırtıcılarının başında gelir. Devasa başları uzun yakalayıcı tentaküller taşıyan Nautiloidler, yakaladıkları hayvanların kabuğunu kırmak için güçlü, papağan gagası benzeri gagalarını kullanırdı. Bu zeki etçil yumuşakçalar, Kambriyen Anomolocadris'inin yerini alarak besin zincirini en üstüne oturdu. En büyükleri 3-5 metreyi bulan Nautiloidler o zamana kadar ortaya çıkmış canlıların en büyükleriydi. Dallı bacaklılar ve midyeler üzerinden geçinen denizyıldızları da Ordovisyen denizlerinin önemli yırtıcılarındandı. Bir kısmı yırtıcı olan Ordovisyen salyangozları, dallı bacaklıların kabuklarını delerek içini yiyordu. Salyangozların çoğuysa otçuldu; bunların ortaya çıkmasıyla birlikte Stromatolitler ikinci ve son düşüşlerini yaşadı; sayıca ve çeşitlilikçe hızla azalıp, Ordovisyenin sonunda neredeyse yok oldular. Bugün sadece çok sınırlı ve otçul salyangozların yaşayamayacağı bölgelerde bulunuyorlar.
Bir Nautiloid
fosili
Erken Paleozoiğin
çenesiz balıkları toptan Ostrakodermler olarak tanımlanır. Bunlar pek çoğunun
üzerinde bulunan kemikli zırha atıfta bulunularak ''Zırhlı
balıklar''olarak anılan, çenesiz, vücutlarının ön bölümü kemikten
zırhlarla kaplı olan balıklardı. Bu zırh Ostrakodermlerin ayırıcı özelliği olsa
da bazıları zırhsızdı. Çenesiz balıklar kıkırdaktan yapılmış bir iç iskelet
taşır ve basit yüzük benzeri bir ağız açıklıkları vardır. Isırmaya elverişsiz
olan bu ağız büyük bir olasılıkla deniz tabanındaki çamurdan ya da doğrudan
doğruya deniz suyundan süzüntüyle beslenmeyi sağlıyordu. Ostrakodermler
Ordovisyende çok yaygın olmasa da ait çeşitli grupları ortaya çıktı. Ordovisyen
balıklarına ait fosil kalıntılarının çoğu plakalar ve pullardan
oluşur.
Zırhlı
Balık
Ne işe yaradıkları
hala tartışmalı olan mikroskobik diş benzeri fosiller olan konodontlar
Ordovisyende oldukça yaygındı. Konodontların yılankavi vücutlarıyla başı kordalılardan Branchiostoma'yı andıran omurgalı
hayvanlara ait olduğu çok yakın zamanda anlaşıldı. Erken Ordovisyenin sonlarında
Gondvana'nın neredeyse tamamının sular altında kalmasıyla konodontlar
gelişimlerinin zirvesine ulaştı. Ordovisyende gerçekleşen çeşitlenmeyle
Paleozoik boyunca dünya çapında yaygın olan konodontlar Triosta yok oldu.
Konodontlar
Kaynak: http://www.msxlabs.org/forum/tarih/9818-jeolojik-devirler.html#ixzz1uYp4oYjf
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder